  Polish HOWTO
  Sergiusz Pawlowicz, ser@arch.pwr.wroc.pl
  v1.1, 5 January 1997

  Jak to zrobic w Linuxie? Pomoc zlozona z niektorych Linux-HOWTO oraz
  empirii, dostosowana do polskich warunkow i potrzeb. Wersja ta jest
  pozbawiona polskich liter ze wzgledu na standard LDP.  Oryginal mozna
  znalezc w  <http://www.arch.pwr.wroc.pl/linux/Polish-HOWTO/>.

  1.  Wstep.

  1.1.  Informacje ogolne o Polish-HOWTO.

  Krotki podrecznik Linuxa po polsku? Mozliwe, ze dzieki pomocy wielu
  ludzi sie to uda.  Chwilowo jednak mam zamiar opisac typowo polskie
  problemy: gdzie znalezc w Polsce zrodla i dystrybucje Linuxa, jak
  uzyskac polskie litery pod konsola Linuxa oraz w X11, jak prawidlowo
  przesylac i odczytywac poczte z polskimi literami, gdzie w Polsce
  uzyskac pomoc (grupy dyskusyjne usenet, pocztowe), gdzie znalezc dobra
  dokumentacje angielska oraz odpowiedziec po polsku na najczesciej
  zadawane pytania dotyczace Linuxa.  Uwaga: Autor nie bierze
  odpowiedzialnosci za ewentualne uszkodzenia mienia poprzez
  zastosowanie sie do rad zawartych w podreczniku :)).

  1.2.  Jak pomoc w rozwinieciu podrecznika?

  Nie jestem w stanie opisac po polsku wszystkiego, co dotyczy Linuxa.
  Ale przy pomocy ochotnikow zobowiazuje sie uaktualniac ten dokument
  przynajmniej raz na dwa tygodnie. Wszelkie materialy, ktore wydaja sie
  wam ciekawe, prosze przesylac na adres Polish-HOWTO@arch.pwr.wroc.pl.
  Najlepiej w formacie SGML, ale czyste ascii lub tekst w kodzie
  ISO-8859-2 rowniez z checia przyjme.

  Oto lista (kolejnosc chronologiczna) osob, ktore pomogly w rozny
  sposob przy powstawaniu Polish-HOWTO:

  ·  Linus Torvalds :), tworca Linuxa, linus@linux.helsinki.fi

  ·  Wojciech Myszka, prekursor internetu wroclawskiego,
     myszka@immt.pwr.wroc.pl

  ·  Adam Tlal/ka, Politechnika Gdanska, atlka@pg.gda.pl

  ·  Jaroslaw Strzalkowski, js@arrow.uci.agh.edu.pl, Piotr Piatkowski,
     kompas@uci.agh.edu.pl, za Polska Strone Ogonkowa.

  ·  Rafal Maszkowski, PDI, rzm@torun.pdi.net.

  A oto lista najbardziej potrzebnych dokumentacji do opracowania po
  polsku:

  ·  Jak zainstalowac Linuxa? Odpowiednik Install-HOWTO, obejmujacy
     RedHat, Debian, Slackware. Podrecznik do RedHat w przygotowaniu,
     pracuje na nim Adam Boryniec, adam@bach.dycom.net.

  1.3.  Jak czytac aktualna wersje Polish-HOWTO?

  Wersja HTML (do przegladania na www) tego tekstu znajduje sie pod:
  <http://www.arch.pwr.wroc.pl/linux/Polish-HOWTO/>.  Tutaj zawsze jest
  najnowsza wersja. Tutaj takze inne niz HTML wersje: LaTeX, GNU Info.
  Jest to wersja eksportowa, pisana do SunSite w USA na potrzeby Linux
  Documentation Project.

  Poza tym, wersja ascii dokumentu jest automatycznie umieszczana na
  newsach, w grupach  <news:pl.answers>,  <news:pl.comp.sys.pc-
  unix.linux>, z czestotliwoscia raz na dwa tygodnie.

  2.  Zrodla Linuxa w Polsce.

  2.1.  Pliki binarne i zrodlowe Linuxa.

  2.1.1.  Dystubucje Linuxa czyli cos, co latwo zainstalowac nawet
  laikowi.

  Podstawowe dytrybucje Linuxa mozna znalezc w wiekszosci polskich sieci
  metropolitalnych, prosze wybierac zawsze miejsce najblizsze:

  ·  Wroclaw: Politechnika Wroclawska

  ·  RedHat:  <ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/linux/redhat>

  ·  SlackWare:  <ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/linux/slakware>

  ·  Debian:  <ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/linux/debian>

  ·  Szczecin: Academic Centre of Informatics

  ·  RedHat: <ftp://ftp.man.szczecin.pl/pub/Linux/redhat/>

  ·  Poznan: Poznan Metropolitan Area Network

  ·  Slackware: <ftp://ftp.man.poznan.pl/pub/linux/Slackware-3.0/>

  ·  Gdansk: Politechnika Gdanska

  ·  RedHat: <ftp://ftp.pg.gda.pl/pub/OS/Linux/redhat/>

  ·  SlackWare: <ftp://ftp.pg.gda.pl/pub/OS/Linux/slackware/>

  ·  Debian: <ftp://ftp.pg.gda.pl/pub/OS/Linux/debian/>

  ·  Warszawa: Interdyscyplinarne Centrum Modelowania

  ·  RedHat: <ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/redhat/>

  ·  SlackWare: <ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/slackware/>

  ·  Debian: <ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/debian/>

  ·  Gliwice: Politechnika Slaska w Gliwicach

  ·  SlackWare:
     <ftp://ftp.polsl.gliwice.pl/mirror/sunsite/slackware-3.0.0/>

  ·  Krakow: Politechnika Krakowska oraz Akademia Gorniczo - Hutnicza

  ·  RedHat:  <ftp://ftp.pk.edu.pl/pub/linux/redhat/>

  ·  SlackWare:  <ftp://ftp.uci.agh.edu.pl/pub/linux/Slackware-3.0/>

  ·  Torun: Uniwersytet im. Mikolaja Kopernika

  ·  RedHat:  <ftp://ftp.mat.uni.torun.pl/src/linux/>

  Piszac: podstawowe, mam na mysli:

  ·  RedHat Linux.

  ·  Slackware.

  ·  Debian.

  2.1.2.  Nowe wersje jadra systemu Linux.

  Najnowsze wersje jadra (wraz z pre-patches) znajdziecie w:
  <ftp://ftp.arch.pwr.wroc.pl/pub/linux/kernel/>.

  Natomiast jadra oficjalne, mirror ftp.cs.helsinki.fi na:
  <ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/kernel/>.

  2.1.3.  Mini Linux.

  Mini-linuxa czyli Linuxa, ktorego instaluje sie na partycji DOS (FAT),
  i do jego zainstalowania potrzeba tylko kilku dyskietek, mozna znalezc
  w:
  <ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/sunsite.unc.edu/distributions/mini-
  linux/>

  2.1.4.  X-Free, beta.

  Beta (testowe) wersje X-11 dla Linuxa mozna sciagnac z SunSite,
  <ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/XFree86-beta/>

  2.1.5.  Archiwa programow na Linuxa.

  Prosze wybierac zawsze miejsce najblizsze:

  ·  Wroclaw: Politechnika Wroclawska

  ·  <ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/linux/>

  ·  Szczecin: Academic Centre of Informatics

  ·  <ftp://ftp.man.szczecin.pl/pub/Linux/>

  ·  Gdansk: Politechnika Gdanska

  ·  <ftp://ftp.pg.gda.pl/pub/OS/Linux/>

  2.1.6.  Pewne miejsce do szukania zbiorow linuxowych.

  Jezeli tych zrodel nie jestescie w stanie znalezc u siebie,
  znajdziecie je na pewno w SunSite Polska (Warszawa, Interdyscyplinarne
  Centrum Modelowania):

  ·  <ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/>

     Jest to najwieksze polskie archiwum anomimowego ftp.

  2.2.  Dokumentacje po angielsku i polsku.

  Dokumentacje Linuxa sa prawie w calosci po angielsku. Dobry zbior
  dokumentacji zgromadzil Greg Hankins, gregh@sunsite.unc.edu: Linux
  Documentation Project.  Pomoc, ktora czytasz, jest czescia tego
  projektu.  Oficjalne (i aktualne) kopie dokumentacji mozna znalezc w:

  ·  Wydzial Architektury Politechniki Wroclawskiej,

  ·  <http://puc.arch.pwr.wroc.pl:10088/pub/linux/doc/LDP/>

  ·  SunSite Polska, ICM Warszawa,

  ·  <http://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/Documentation/>

  Polska dokumentacja stricte do Linuxa w sieci:

  ·  Kerneld Daemon FAQ:

  ·  <ftp://disneyland.mif.pg.gda.pl/pub/Linux/doc/kerneld-FAQ>

     Autor: Tomasz K/loczko, kloczek@rudy.mif.pg.gda.pl

  Dokumentacja po polsku, dotyczaca nie tylko Linuxa, ale sieci w ogole,
  jest takze w:

  ·  <http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/tool/tool.html>.

     Autor: Wojciech Myszka, myszka@immt.pwr.wroc.pl.

  3.  Jezyk polski i Linux.

  Uzyskanie polskich liter pod Linuxem jest proste.  Trudno natomiast
  jest znalezc standard, ktory odpowiadalby wszystkim...
  Dokladniejszych informacji o problemach z polskimi literami mozna
  szukac na Polskiej Stronie Ogonkowej:
  <http://www.agh.edu.pl/ogonki/>.  W swiecie Internetu standardem jest
  ISO 8859-2, tej wlasnie normy dotyczy ponizszy opis.

  3.1.  Uzyskiwanie polskich liter na konsolach Linuxa.

  Tekst ponizszy jest napisany na podstawie mini-dokumentacji Adama
  Tlal/ki, atlka@pg.gda.pl, ktory jest autorem sterownika klawiatury i
  polskich czcionek ekranu.

  Aby uzyskac polskie litery na Linuxie w wersji 1.3.xx lub 2.x, nalezy
  sciagnac program:
  <ftp://ftp.pg.gda.pl/pub/OS/Linux/util/system/iso2console.tgz>

  Nastepnie:

  ·  Rozpakowac plik komenda:

       zcat iso2console.tgz | tar xf -

  ·  Skopiowac zbior pl02.map do katalogu /usr/lib/kbd/keytables/

  ·  Skopiowac zbior iso02grf.psf do katalogu /usr/lib/kbd/consolefonts/

  ·  Plik /etc/sysconfig/keyboard powienien zmienic zawartosc na:

       KEYTABLE=/usr/lib/kbd/keytables/pl02.map

  ·  Plik /etc/rc.d/init.d/keytable po naszych modyfikacjach pownien
     miec wyglad zblizony do nastepujacego:

  #!/bin/sh

  # Load keytable

  # This must be executed *after* /usr is mounted.
  # This means is /usr is NFS-mounted, it needs to
  # run after networking and NFS mounts are up.

  \&. /etc/rc.d/init.d/functions

  [ -f /usr/bin/loadkeys ] || exit 0
  [ -f /usr/bin/setfont ] || exit 0

  case "$1" in
          start)
                  # Load the proper keymap
                  echo -n "Loading keymap: "
                  . /etc/sysconfig/keyboard

                  if [ ${KEYTABLE:-bogus} != "bogus" ]; then
                          loadkeys $KEYTABLE
                          setfont iso02grf.psf
                  fi
                  ;;
          stop)
                  ;;
          *)
                  echo "Usage: keytable {start|stop}"
                  exit 1
  esac

  exit 0

  Wystarczy teraz uruchomic ponownie system i na konsoli Linuxa mozna
  juz poslugiwac sie polskimi literami w wersji "klawiatura programisty"
  czyli prawy alt + litera. Powyzsza instrukcja dotyczy dystrybucji
  RedHat Linux, w innych dystrybucjach Linuxa zbiory startowe "rc" sa w
  innych miejscach.

  Na przyklad w SlackWare trzeba uruchomic skrypt (rada Rafala
  Maszkowskiego):

       #!/bin/sh
       # Consoles to be initialized
       INITTY=/dev/tty[1-9]*
       #  Latin2 keyboard/console
       setfont lat2-16
       #setfont lat2-08
       mapscrn trivial
       loadkeys pl
       # enable mapping
       for tty in $INITTY
       do
               echo -n (K > $tty
       done

  Doladniejszych informacji dostarczy Wam plik readme.txt, ktory
  znajduje sie w skompresowanycm pliku iso2console.tgz.

  3.2.  Uzyskiwanie polskich liter w X-windows.

  Nalezy:

  ·  Przejsc do katalogu /usr/lib/X11/fonts/ i siagnac tam polskie fonty
     z: (trzy pliki)

  ·  <ftp://ftp.arch.pwr.wroc.pl/pub/Polskie-X/100dpi_pl.tar.gz>

  ·  <ftp://ftp.arch.pwr.wroc.pl/pub/Polskie-X/75dpi_pl.tar.gz>

  ·  <ftp://ftp.arch.pwr.wroc.pl/pub/Polskie-X/misc_pl.tar.gz>

  ·  Bedac dalej w tym samym katalogu, napisac:

       tar xzf 100dpi_pl.tar.gz
       tar xzf 75dpi_pl.tar.gz
       tar xzf misc_pl.tar.gz

  ·  Prosze teraz przejsc po kolei po wszystkich zainstalowanych
     katalogach.  W kazdym katalogu nalezy wykonac cztery nastepujace
     polecenia w shellu Bourne`a:

       for i in *.bdf ; do bdftopcf $i -o `basename $i .bdf`.pcf; done
       rm *.bdf
       for i in *.pcf ; do compress $i ; done
       mkfontdir

  ·  Dopisac do pliku /usr/lib/X11/XF86Config w odpowiednim miejscu
     linijki (prosze znalezc podobne i pod nimi po prostu dopisac
     ponizsze):

           FontPath      "/usr/X11R6/lib/X11/fonts/misc_pl/"
           FontPath      "/usr/X11R6/lib/X11/fonts/100dpi_pl/"
           FontPath      "/usr/X11R6/lib/X11/fonts/75dpi_pl/"

  Ponownie uruchamiamy X-windows i juz poprawnie wyswietlaja sie polskie
  litery.  Ale jak je teraz wprowadzac?  Nalezy:

  ·  Sciagnac mapowanie polskiej klawiatury programisty (prawy lub lewy
     alt + litera) autorstwa Ryszarda Mikkego, rmikke@onyx.altkom.com.pl
     z:

  ·  <ftp://ftp.arch.pwr.wroc.pl/pub/Polskie-X/Xmodmap.plpr.gz>.

  I teraz zaleznie od tego czy poslugujemy sie xdm`em czy startx`em:

  Dla xdm`a:

  ·  Skopiowac rozpakowany plik Xmodmap.plpr do katalogu
     /usr/lib/X11/xdm a potem do pliku: /usr/lib/X11/xdm/Xsession w
     przedostatnim poleceniu dopisac:

       xmodmap Xmodmap.plpr

  ·  A ostatni wiersz pliku Xsession, uruchamiajacy terminal, moze
     wygladac nastepujaco:

       exec color-xterm -title "Kolorowy Terminal" -geometry 85x35+5+5 -ls -fn -adobe-courier-medium-r-normal--14-100-100-100-m-90-iso8859-2

  Uprzedzam, ze font powyzszy jest dosc duzy, zajmuje wieksza czesc
  ekranu w rozdzielczosci 800x600 oraz uruchamiany jest kolorowy xterm.
  Zarowno font jak i xterm moze byc dowolny, ale musi byc wykorzystywana
  polska czcionka.

  Dla startx`a:

  ·  Skopiowac rozpakowany plik Xmodmap.plpr do katalogu
     /usr/lib/X11/xinit/ .

  ·  Nalezy przerobic plik: /usr/lib/X11/xinit/xinitrc tak, aby zawieral
     polska mape klawiatury czyli otrzymac linijke:

       sysmodmap=/usr/X11R6/lib/X11/xinit/Xmodmap.plpr

  ·  Uruchomic xterm z polskimi znakami (w tymze samym zbiorze xinitrc,
     ostatnia linijka):

       color-xterm -title "Kolorowy Terminal" -geometry 85x35+5+5 -ls -fn -adobe-courier-medium-r-normal--14-100-100-100-m-90-iso8859-2

  Radze uruchamiac tylko jeden xterm. a drugi wykasowac z pliku xinitrc.
  I jak wyzej, uprzedzam: font powyzszy jest dosc duzy, zajmuje wieksza
  czesc ekranu w rozdzielczosci 800x600 oraz uruchamiany jest kolorowy
  xterm. Zarowno font jak i xterm moze byc dowolny, ale musi byc wyko­
  rzystywana polska czcionka.

  To wszystko.

  3.3.  Programy pocztowe, ktorym polskie litery nie przeszkadzaja.

  Programem pocztowym, ktorego uzywam, jest Pine w wersji minimum 3.91.
  Oprocz tego, ze dobrze wyswietla polskie litery, ma mozliwosc podania
  strony kodowej, w naszej sytuacji jest to iso-8859-2. Jesli list
  napisany w moim Pine`ie dojdzie do uzytkownika uzywajacego innej
  strony kodowej, wyswietli mu sie informacja, ze moze nie zobaczyc
  poprawnie czesci liter. Jesli natomiast posluguje sie nasza strona
  kodowa, list bedzie wyswietlany bez uwag i z polskimi literami.
  Dlaczego jeszcze uzywam Pine`a? Poniewaz ma rowniez mozliwosc czytania
  i pisania do usenet news! Rowniez po polsku.

  Dokumentacja po polsku do Pine`a pomoze Wam wyjasnic ewentualne
  problemy: <http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/pine/pine.html>.

  3.4.  Programy do czytania newsow, ktorym polskie litery nie
  przeszkadzaja.

  Do czytania i pisania news po polsku nadaje sie tin-beta-unoff, do
  sciagniecia z:

  ·  <ftp://ftp.akk.uni-karlsruhe.de/pub/tin/>

  ·  <ftp://ftp.onet.pl/pub/unix/tin/>

  3.5.  Komunikaty programow po polsku.

  Od kilku miesiecy dziala grupa majaca zamiar tlumaczyc komunikaty
  programow GNU. Gotowe sa juz cpio diffutils fileutils findutils
  gettext glibc grep hello make ptx recode tar textutils wdiff. Prawie
  gotowe: sh-utils i libc.  Archiwum:

  ·  <ftp://ftp.torun.pdi.net/pub/nls/>

  Zeby uzywac programow z polskimi komunikatami nalezy skompilowac
  wersje miedzynarodowa pakietu, umieszczajac w podkatalogu 'po' plik
  pl.po dla danego pakietu (chyba ze juz tam jest, ale w pakiecie moze
  byc starsza wersja).  Pakiet mozna zainstalowac dla wybranych jezykow
  - p. instrukcje instalacji pakietow miedzynarodowych GNU. Jezeli w
  danym pakiecie nie bylo jeszcze pl.po moze byc potrzebne dopisanie w
  zmiennej LINGUAS w skrypcie configure 'pl'. Zeby uzywac komunikatow
  danego jezyka nalezy ustawic wswietlanie polskich liter, a zmiennej
  srodowiska LANG nadac wartosc pl .

  Chetni do wziecia udzialu w pracy nad tlumaczeniami musza wypelnic
  disclaimer przekazujacy prawa autorskie do tlumaczen FSF. Oryginalne
  archiwum GNU translation project i jego polski mirror:

  ·  <ftp://alpha.gnu.ai.mit.edu/gnu/po/>

  ·  <ftp://ftp.arch.pwr.wroc.pl/mirror/nls/po>

     Adres grupy tlumaczacej: pl@li.org (via majordomo).

  4.  Gdzie zapytac, gdy czegos nie wiemy.

  4.1.  FAQ. Najczesciej zadawane pytania z odpowiedziami.

  4.1.1.  Zainstalowalem nowe jadro, w wersji 1.3.5x - 2.0.x, dlaczego
  nie dziala mi: ps -aux, top, i tak dalej...

  Powinienes zajrzec do pliku Changes znadujacego sie w katalogu
  Documentation w zrodlach jadra systemu, z zasady pod

       /usr/src/linux/Documentation/Changes

  Jezeli uzywasz wersji RedHat, jestes w lepszej sytuacji, poniewaz
  zebrano wszystkie niezbedne nowosci w
  <ftp://ftp.arch.pwr.wroc.pl/pub/linux/redhat/updates/2.0-kernel/RPMS>.
  Musisz po prostu wszsykie te programy zainstalowac, sluzy do tego
  komenda

       rpm -i --force nazwa-pliku.rpm

  4.1.2.  Poszukuje serwera DHCP pod Linuxa.

  Pytanie: Czy wiecie cos na temat jakiegos serwera DHCP (to jest ten
  badziew uzywany przez M$ do autokonfigurowania stacji roboczych,
  zblizony do BOOTP) dla Linuxa? Cholernie ulatwiloby mi to
  konfigurowanie sieci.

  Odpowiedz: Poniewaz jest to interesujace pytanie, to odpowiadam
  publicznie: jest taki serwer, przerobka normalnego bootpd, ALE: nie do
  konca dziala.  Czyli dla win95 jest ok, ale czasami win311 sie wiesza,
  dajac DHCP error.  Dlaczego tak sie dzieje, nie wiem, chociaz staralem
  sie to wyjasnic.

  Zrodla sa dostepne na
  <ftp://ftp.arch.pwr.wroc.pl/pub/Artemis/bootp_dhcp.tar.gz>

  --ser

  Opracowanie takich pytan i odpowiedzi na nie wymaga dosc duzo
  zaangazowania.  Lista jest chwilowo prawie pusta. Jezeli ktos ma
  jakies sugestie, czym ja zapelnic, prosze o listy pod adres: Polish-
  HOWTO@arch.pwr.wroc.pl.

  4.2.  Grupa pocztowa i UseNet news.

  Wlasciwie lista pocztowa i UseNet`owa to jedno i to samo, gdyz listy
  wyslane na liste pocztowa, trafiaja na newsy i odwrotnie.

  Aby zajrzec na UseNet news, nalezy dostac sie do grupy:
  <news:pl.comp.sys.pc-unix.linux>

  Aby zapisac sie na liste pocztowa, prosze wyslac list bez subjectu o
  tresci:

       sub linux Imie Nazwisko

  na adres listserv@sprocket.ict.pwr.wroc.pl. Lista utrzymywana jest na
  komputerze linuxowym znajdujacym sie w Instytucie Cybernetyki Tech­
  nicznej Politechniki Wroclawskiej.  Archiwum listy od kwietnia 1995
  roku mozna obejrzec na <http://www.ict.pwr.wroc.pl/listserv/linux/>

  5.  Zycie Linuxa w Polsce

  5.1.  PLUG - Polish Linux Users Group.

  Polska Grupa Uzytkownikow Linuxa, wiecej informacji mozna znalezc na:
  <http://www.linux.org.pl/>. Oddzial krakowski:
  <http://www.krakow.linux.org.pl/>.

  5.2.  Licznik polskich uzytkownikow Linuxa.

  Uruchomiono licznik uzytkownikow Linuxa w Polsce.

  Tak wiec, kazdy, kto uzywa na swoim PC (Digitalu, IBMie, SUNie,
  Amidze, Macintoshu etc.)  systemu operacyjnego Linux, jest proszony o
  wyslanie listu na adres:

  licznik@arch.pwr.wroc.pl

  Wystarczy wiec napisac w swoim systemie nastepujaca komende:

       mail licznik@arch.pwr.wroc.pl < /dev/null

  Jezeli komus chcialoby sie wiecej napisac, nie ma sprawy, wszystkie
  zgloszenia beda starannie analizowane. Powstanie z tego mapa Linuxow w
  Polsce, mozna wiec w listach do "licznika" przesylac URLe serwerow www
  posadzonych na zglaszanych przez siebie Linuxach.  Listy przyslane na
  powyzszy adres sa archiwizowane i udostepniane pod adresem:
  <http://www.arch.pwr.wroc.pl/linux/licznik/>.

  Dziekuje z gory za listy inicjator - Sergiusz Pawlowicz,
  ser@arch.pwr.wroc.pl

